profiel_ajet_a

Alpha Jet

Eind jaren zestig werd door Frankrijk en West-Duitsland de idee opgevat om een straalaangedreven lesvliegtuig te ontwerpen dat hun verouderde toestellen zou vervangen. De regeringen van beide landen maakten hun voornemenkenbaar om elk 200 vliegtuigen aan te kopen. Het nieuwe toestel zou enerzijds geschikt moeten zijn voor de opleiding van hun piloten, maar ook voor de tactische opdrachten.
Helaas wordt er in de kop “geschiedenis” in deze aflevering van Profiel voornamelijk gesproken over de geschiedenis van de Alpha Jet binnen de Belgische luchtmacht, dit heeft te maken met de beschikbare literatuur die ik voor handen had. Ten gevolge hiervan heb ik dan ook een verzoek(je); mocht iemand (zo volledig mogelijke) interessante informatie over een bepaald vliegtuig hebben, laat het mij dan even weten! Tevens zijn silhouetten en relevante Internet sites van harte welkom!

Geschiedenis Alpha-Jet

Inleiding

Het project werd toevertrouwd aan DTCA (Direction Technique des Constructions Aéronautiques), een Frans organisme dat rechtstreeks met bouwheer Dassault-Bréguet onderhandelde. De ontwikkeling werd toevertrouwd aan vertegen-woordigers van DTCA en zijn Duitse homoloog BWB (Bundes-amt für Wehr-technik und Beschaffung). Dassault-Bréguet belastte zich met de bouw van de centrale- en voorste gedeelten van de romp en de eindmontage van het lestoestel. Dornier concentreerde zich op het achterste gedeelte van de romp: de staartvlakken, vleugels en de montage van de aanvalsversies.

De maquette van de Alpha-Jet werd door beide landen aanvaard op 30 november 1972. De Belgische Luchtmacht was in die tijd op zoek naar een goed lesvliegtuig dat de Fouga Magister en de T-Bird zou kunnen opvolgen. Vier doelen werden voorop gesteld: het nodige aantal vliegtuigen beperken, een rationalisatie doorvoeren van zowel de gevorderde als de vervolmakingsscholing, die op één type zou moeten uitgevoerd worden, en het aantal vlieguren inkrimpen zonder aan de kwaliteit van de oplei-ding te raken. Parallel met deze gedachte werd een technische en operationele evaluatie van de toen beschikbare lesvliegtuigen doorgevoerd.

Onder de verschillende kandidaten bevonden zich de Saab 105, Northrop F-5, de Hawk en de Alpha-Jet.

September 1973 nam de Belgische regering de beslissing in het voordeel van de Frans-Duitse Alpha-Jet en bestelde 33 toestellen. Om de kosten van de opleiding nog verder te drukken, werd bij de Franse maatschappij LMT ook een bijzonder vooruitstrevende vluchtsimulator aangekocht. Deze laat toe om het aantal vlieguren drastisch te beperken, terwijl de leerlingen toch met reële vluchtomstandigheden worden geconfronteerd! De eerste proefvlucht van de Alpha-Jet ging door op 26 oktober 1973, daarna volgden er nog drie.

Op 23 november 1973 vond de officiële voorstelling van de Alpha-Jet plaats in Istres, Frankrijk, dit in aanwezigheid van een Franse-Duitse en Belgische delegatie. Op 20 april 1974 vlogen Majoor vlieger Ghijsdael en een Franse testpiloot J.M. Saget met het prototype 01. Na een zevental vlieguren hadden deze luchtmachtofficieren een perfect zicht op het kunnen, de kwaliteiten en de prestaties van dit vliegtuig. In maart 1977 werd Majoor vlieger Nuyts Project Officer voor de opleiding van de Belgische vliegers.

Het eerste exemplaar, de AT-01, werd aan de Belgische Luchtmacht geleverd op 6 oktober 1978. De AT 33, het laatste toestel, werd geleverd op 15 juli 1980.

De toestellen werden gevlogen in het Vervolmakingscentrum te Brustem in het 7, 9 en 11 squadron. Het 11 smaldeel was als eerste operationeel op Alpha-Jet in 1979, het 7 smaldeel vanaf 1980. Het opleidingsprogramma was een succes, dat bleek uit de hernieuwde samenwerking met de Koninklijke Luchtmacht. Van 1987 tot 1991 ontving Brustem jaarlijks 7 tot 11 Nederlandse leerling-vliegers. Tijdens die periode werden twee Nederlandse instructeurs aangetrokken, die in de beide smaldelen hun deel van de opleiding op zich namen.

De verhuizing

Na de ontbinding van 9 Wing in november 1996 werd de Luchtmachtbasis van Brustem gesloten en werden de vliegtuigen evenals de vluchtsimulator overgebracht naar de 1 Wing in Beavechain.

De opleiding

Na een opleiding van ongeveer 125 vlieguren op de Siai Marchetti SF260 bij het 5 smaldeel, gaan de kandidaten over naar de gevorderde vliegopleiding: het Advanced Flying Training in het 7 smaldeel ‘GET IN’. Een tiental Instructor Pilots, of IP’s, zullen de jonge piloten opvangen en begeleiden gedurende 6 tot 8 maanden, waarbij ze ongeveer 156 vlieguren ervaring krijgen. Dat smaldeel is tevens verantwoordelijk voor de opleiding op vluchtsimulator. Nadien behalen ze hun vliegbrevet en mogen ze de begeerde vleugels dragen. Daarna volgen ze op het 11 smaldeel, in het Bat Squadron, nog een 80 tal uren Initial Operational Training. Die fase wordt afgesloten met het behalen van het Hoger Vliegbrevet waarna de jonge vliegers klaar zijn voor de verdere operationele opleiding, hetzij op F-16, Sea King of één van de toestellen van de 15 Wing Luchttransport.

Opdrachten

De Alpha-Jet is niet alleen een lestoestel: tijdens de oefeningen dissimilar air combat training is het in handen van een ervaren vlieger zelfs een geduchte tegenstander van de F-16. Ook tijdens de air-to-ground oefeningen is het een uitstekend vliegtuig om operationele luchtsteun te geven aan grondtroepen. Maar ook tijdens grote NAVO oefeningen kunnen zij onmiddellijk ingezet worden.

Demo-vliegers

Tot op heden hebben vier piloten mekaar opgevolgd in die hoedanigheid: commandanten vliegers Louis Baum, Daniel Payeur, Patrick Deschrijver en Jean-Marc Meunier. Deze demo-piloten zijn met hun Alpha-Jets één van de hoofdambassadeurs van de Belgische luchtmacht op internationale meetings geworden. Tijdens die shows zijn de Belgische Alpha-Jets steeds van een special paint voorzien.

As time flies by…

Ieder vliegtuig wordt na verloop van tijd aan de hedendaagse moderne technologie aangepast, zo ook de Alpha-Jet. Eind het jaar 2000 werden door SABCA enkele belangrijke wijzigingen op een eerste toestel in het avionica gedeelte doorgevoerd. Voor de specialisten onder ons sommen we even de belangrijkste op: om te beginnen werden front en back cockpit uitgerust met een Smart Head Up Display (SHUD) en Up Front Control Panel (UFCP); aan de voorste linkerbinnen-kant werd een Avionic Simulation Abort Switch en het Tacan Control Panel geïnstalleerd; en werd een klokje verplaatst.

Op de voorste rechterbinnenkant werd een VOR-ILS Control Switch (een navigatiesysteem met bakens & systeem om te landen op instrumenten) geplaatst, en een ander Identification Friend or Foe (IFF) commandopaneel aangebracht. De front en back sticks werden vernieuwd met bijkomende switches. In de achterste cockpit vinden we de videorecorder en Smart Multi Function Display (SMD 54) terug.

Aan de buitenkant van het vliegtuig werd niet zoveel gewijzigd: daar zien we enkele bijkomende antennes. De oude gyroscopen werden vervangen door een Ring Laser Gyro (RLG) Inertial Navigation System (INS) gecombineerd met een Global Positioning System (GPS).

Met deze aanpassingen wordt verwacht dat de Alpha-Jet nog zeker tot 2015 trouwe dienst levert in de Belgische luchtmacht.

Gebruikers Alpha-Jet

De gebruikers van de Alpha Jet zijn, in willekeurige volgorde en voor zover bij mij bekend: België, Duitsland, Portugal, DERA (Britain’s Defence Eveluation and Research Agency), Frankrijk, Thailand, Verenigde Arabische Emiraten, Nigeria, Egypte, Ivory Coast, Qatar, Togo en Kameroen.

Technische gegevens Alpha-Jet

Spanwijdte: 9,11m.
Lengte: 11,84m.
Hoogte: 4,19m.
Max. gewicht: 6,100kg.
Motor(en): Twee Snecma/Turbomeca Larzac 04-C5 met 1.350 kg stuwdruk.
Lading: +8,6G/-4,6G
Bewapening: Eén DEFA 553-canon 30mm in een centreline fuselage pod met 150 rounds.
Eén 7,62mm machine gun in een centreline fuselage pod.
* verschillende ladingen onder de vleugels:
- exercise bombs MK106
- retarded bombs van 250 kg
- bombs MK82 “Snakeye” van 500 lbs
- bombs BLU-1CB van 750 lbs
- CLUSTER bombs BL755 van 600 lbs
- rockets & bombrack SUU 20A
Max. snelheid: 540 kt.
Plafond: 45.000 ft.
Combat radius: 2.775 km met externe fueltanks RP22

Herkenningskenmerken Alpha-Jet

Vleugel: Hoogdekker, pijlvormig, boogvormige vulling van romp naar vleugel, afgeronde tips.
Kielvlak: Eén, schuin afgesneden tips.
Stabilo: Pijlvormig, model als vleugel, steken de romp naar achteren.
Romp: Kegelneus, oplopende bovenkant, tweezitter met een “bubble canopy”.
Motor(en): Twee, met een kleine tussenruimte, halfronde luchtinlaten onder de romp.

Reacties zijn gesloten.